Sağlık Turizmi Acentesi Nasıl Kurulur?
Türkiye'de sağlık turizmi acentesi kurmanın tüm yasal aşamaları: Şirket kuruluşu, TÜRSAB A Grubu belgesi, sağlık tesisi protokolleri ve Sağlık Bakanlığı yetki belgesi alma rehberi.
Türkiye'de bir sağlık turizmi acentesi (resmî mevzuattaki adıyla Uluslararası Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşu) kurmak; sıradan bir turizm acentesi, danışmanlık şirketi veya organizasyon firması açmaktan çok farklı, çok katmanlı yasal ve operasyonel gerekliliklere tabidir. Sağlık turizmi, tıp bilimi ile uluslararası turizm işletmeciliğinin kesiştiği yüksek sorumluluk gerektiren bir alandır. 13 Temmuz 2017 tarihli ve 30123 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik uyarınca, Türkiye'ye tedavi amacıyla uluslararası hasta getiren ve bu süreçte aracılık eden tüm tüzel kişiliklerin T.C. Sağlık Bakanlığı'ndan Uluslararası Sağlık Turizmi Aracı Kuruluş Yetki Belgesi alması kanunen zorunludur.
Yetki belgesi bulunmadan faaliyet gösteren kurumlar 'kaçak acente' statüsünde değerlendirilir; 1618 sayılı Seyahat Acentaları Kanunu ve ilgili sağlık mevzuatı gereğince yüksek miktarda idari para cezaları, faaliyet durdurma, web sitelerine erişim engeli ve yöneticileri hakkında adli işlem yaptırımlarıyla karşı karşıya kalırlar.
Stratejik Uyarı: Danışmanlık Şirketi ile Hasta Getirilemez
Piyasada sıkça rastlanan 'Danışmanlık şirketi kurduk, yabancı hastayı kliniğe yönlendirip komisyon alıyoruz' yaklaşımı tamamen yasa dışıdır. Sağlık Bakanlığı ve TÜRSAB denetimlerinde yetkisiz aracılık yaptığı tespit edilen şirketlerin banka hesaplarına el konulabilmekte ve yetkisiz aracılık cezaları uygulanmaktadır.
1. Aşama: Şirket Türü Seçimi ve Ticaret Sicil Tescili
Sağlık turizmi acentesi kurmanın ilk adımı bir tüzel kişilik oluşturmaktır. Şahıs firmaları sağlık turizmi yetki belgesi ve TÜRSAB A Grubu belgesi için uygun değildir; mutlaka bir Limited Şirket (Ltd. Şti.) veya Anonim Şirket (A.Ş.) kurulmalıdır.
Ana Sözleşmede Bulunması Zorunlu Faaliyet Konuları (NACE Kodları)
Şirket ana sözleşmesi hazırlanırken faaliyet konuları arasına aşağıdaki ibareler açıkça eklenmelidir:
- NACE Kodu 79.11.01: Seyahat acentesi faaliyetleri (ulaşım, konaklama, tur ve gezi organizasyonları).
- Uluslararası Sağlık Turizmi Aracılık Faaliyetleri: Yurt dışından gelen hastalara Türkiye'deki yetkili sağlık tesislerinde teşhis ve tedavi hizmeti almalarında aracılık etmek, transfer, konaklama ve refakat hizmetlerini yürütmek.
- Medikal Danışmanlık ve Tercüme Hizmetleri: Yabancı hastaların tıbbi raporlarının çevirisi ve hekim koordinasyonu.
2. Aşama: TÜRSAB A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesi Alınması
Sağlık Bakanlığı'nın yönetmeliğine göre, sağlık turizmi aracı kuruluş yetki belgesi alabilmenin ön şartı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği) nezdinde A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesi'ne sahip olmaktır. B veya C grubu seyahat acentaları sağlık turizmi yapamaz.
TÜRSAB Belgesi İçin Gerekli Kriterler
- Acente Unvanı Tescili: Kullanılmak istenen acente unvanının başka bir seyahat acentası tarafından kullanılmadığı TÜRSAB sisteminden sorgulanır ve Bakanlıktan isim onayı alınır.
- Kesin Teminat Mektubu: Kültür ve Turizm Bakanlığı adına bankadan süresiz kesin teminat mektubu sunulur (Teminat tutarı mevzuat güncellemelerine göre belirlenir).
- Fiziksel Ofis Şartı: En az bir bağımsız girişi olan, tabelası asılabilen, gerekli bilgisayar, iletişim ve yangın güvenliği donanımına sahip bir ofis kiralanır. TÜRSAB heyeti ofisi yerinde denetler.
- Acente Müdürü İstihdamı: Şirket bünyesinde Turizm İşletmeciliği lisans/önlisans mezunu veya Kültür ve Turizm Bakanlığı onaylı Enformasyon Memurluğu Kokartı bulunan tam zamanlı bir sorumlu müdür istihdam edilir.
3. Aşama: Yetkili Sağlık Tesisleri ile Resmî Aracılık Protokolü
Acentalar tek başlarına tıbbi işlem yapamaz veya tanı koyamaz. Yönetmelik gereği, Sağlık Bakanlığı'ndan bizzat Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almış en az 2 sağlık tesisi (hastane, tıp merkezi veya poliklinik) ile noter onaylı protokol imzalanması zorunludur.
Protokolde Bulunması Zorunlu 10 Kritik Hüküm
| Madde No | Madde Başlığı | Hukuki Kapsam ve Önemi |
|---|---|---|
| 1 | Tarafların Yetki Bilgileri | Her iki kurumun Sağlık Bakanlığı yetki belge numaraları ve tescil adresleri. |
| 2 | Tıbbi Branşlar ve Tedavi Alanları | Hangi cerrahi ve klinik branşlarda hasta kabul edileceğinin açık listesi. |
| 3 | Fiyat ve Hizmet Bedeli Şeffaflığı | Tedavi birim fiyatları, acente hizmet bedeli ve komisyon oranları. |
| 4 | Komplikasyon ve Revizyon Yönetimi | Tıbbi revizyon halinde ameliyat ve hastane yatış masraflarının paylaşımı. |
| 5 | Aydınlatılmış Onam Sorumluluğu | Hastanın anadilinde hazırlanmış tıbbi risk onam formunun hastanede imzalatılması. |
| 6 | Kişisel Verilerin Korunması (KVKK / GDPR) | Hastanın epikriz, tetkik ve fotoğraflarının şifreli güvenli saklanması. |
| 7 | Malpraktis Hukuki Sorumluluğu | Tıbbi hatalardan doğan tazminat sorumluluğunun münhasıran sağlık tesisine ait olduğu. |
| 8 | Finansal Akış ve Faturalandırma | Tedavi bedelinin hastanece, turizm hizmetinin acentece faturalandırılması. |
| 9 | Randevu İptali ve İade Koşulları | Uçuş iptali, hastalık veya mücbir sebeplerde depozito iade kuralları. |
| 10 | Uyuşmazlık ve Yargı Yetkisi | Olası ihtilaflarda Türk Mahkemeleri ve Türk Hukukunun geçerliliği. |
4. Aşama: İnsan Kaynağı ve Yabancı Dil Yeterlilik Kriterleri
Sağlık Bakanlığı denetçilerinin en çok dikkat ettiği konulardan biri acentenin yabancı dil yetkinliğidir. Yönetmelik gereğince acente bünyesinde en az 2 personelin yabancı dil yeterliliğini belgelemesi zorunludur:
- ÖSYM tarafından yapılan YDS veya YÖKDİL sınavından en az B seviyesinde (80+ puan) başarı belgesi.
- Uluslararası kabul görmüş eşdeğer sınav sonuçları (TOEFL iBT en az 96 puan, CAE/CPE).
- Üniversitelerin Mütercim-Tercümanlık, Çeviribilim, Dilbilim veya ilgili yabancı dil filolojisi lisans diploması.
- Yabancı uyruklu personeller için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışma izni ve Türkçe C1 seviye belgesi.
Bu personelin SGK işe giriş bildirgelerinde meslek kodlarının doğru girilmesi ve tam zamanlı istihdam edilmeleri gerekmektedir.
5. Aşama: 7/24 Kesintisiz Çağrı ve İletişim Altyapısı
Yurt dışından gelen hastanın acil durumlarda veya saat farkı olan ülkelerden aradığında ulaşabileceği kesintisiz bir iletişim altyapısı kurulmalıdır:
- Şirket adına tahsis edilmiş sabit kurumsal telefon santrali ve uluslararası aramalara açık hatlar.
- En az 2 dilde (İngilizce zorunlu, ikinci dil olarak Almanca, Arapça veya Fransızca) 7/24 çağrı yanıtlama altyapısı.
- Gelen ve giden tüm aramaların kayıt altına alındığı ses kayıt arşiv sistemi.
- WhatsApp Business API ve CRM yazılımı ile hasta mesajlarının kurumsal panelde saklanması.
6. Aşama: İl Sağlık Müdürlüğü Başvurusu ve Yerinde Denetim
Hazırlanan başvuru dosyası, şirketin merkezinin bulunduğu İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Turizmi Birimi'ne sunulur. Başvuru dosyasında yer alacak 14 temel evrak şunlardır:
- Başvuru dilekçesi ve yetkili imza sirküleri fotokopisi.
- Ticaret Sicil Gazetesi ve güncel Ticaret Odası Faaliyet Belgesi.
- TÜRSAB A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesi aslı veya noter tasdikli örneği.
- Yetkili sağlık tesisleri ile imzalanmış noter onaylı aracılık protokolleri.
- Dil yeterlilik belgeleri, personellerin SGK dökümleri ve kimlik fotokopileri.
- Acente ofisinin mimari krokisi, yangın tüpü kontrol belgesi ve vergi levhası.
- 7/24 çağrı altyapısı taahhütnamesi ve santral sözleşmesi.
- Çok dilli web sitesi alan adı taahhütnamesi ve içerik dökümü.
Evrak incelemesi tamamlandıktan sonra İl Sağlık Müdürlüğü denetim komisyonu acente ofisini bizzat ziyaret eder. Personelle yabancı dilde kısa mülakat yapılır, çağrı sistemi test edilir ve ofisin fiziki bağımsızlığı onaylanır. Uygun bulunan dosya Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilir.
7. Aşama: Ticaret Bakanlığı 5448 Sayılı İhracat Teşviklerine Entegrasyon
Sağlık Bakanlığı'ndan yetki belgesini alan bir aracı kuruluş, derhal Hizmet İhracatçıları Birliği'ne (HİB) üye olarak Ticaret Bakanlığı'nın sunduğu devasa hibe desteklerinden faydalanmaya başlayabilir. 5448 sayılı Karar kapsamında sağlanan destekler şunlardır:
| Destek Kalemi | Destek Oranı | Açıklama ve Kapsam |
|---|---|---|
| Dijital Reklam ve Tanıtım | %60 – %70 | Google Ads, Meta, YouTube ve SEO harcamalarının geri ödemesi. |
| Yurt Dışı Birim (Ofis) Kirası | %60 – %70 | Yurt dışında açılan irtibat ofislerinin kira bedeli (En fazla 5 birim). |
| Yurt Dışı Fuar ve Heyet Katılımı | %60 – %70 | Bakanlık onaylı sağlık fuarlarında stant kirası ve 2 personelin uçak bileti. |
| Yabancı Dil Personel Desteği | %60 – %70 | İstihdam edilen dil belgeli personelin brüt maaş desteği (En fazla 5 kişi). |
| Acente Komisyon Desteği | %60 | Yurt dışındaki alt acentalara ödenen komisyon bedellerinin karşılanması. |
| Komplikasyon Sigortası | %60 – %70 | Yabancı hastalar için düzenlenen komplikasyon sigortası poliçe primleri. |
Kurulum Takvimi ve Tahmini Bütçe Dağılımı
2026 yılı piyasa koşullarında sıfırdan bir sağlık turizmi acentesi kurmanın adımları ve tahmini süreleri aşağıdaki gibidir:
- 1-15. Gün: Şirket ana sözleşmesi, ticaret odası tescili ve vergi dairesi açılışı.
- 15-45. Gün: Ofis kiralama, TÜRSAB başvurusu, teminat mektubu teslimi ve TÜRSAB işletme belgesi tanzimi.
- 45-60. Gün: En az 2 yetkili sağlık tesisi ile protokollerin imzalanması ve dil belgeli personellerin işe alımı.
- 60-75. Gün: Web sitesi yayını, çağrı santrali kurulumu ve İl Sağlık Müdürlüğü dosya teslimi.
- 75-100. Gün: İl Sağlık Müdürlüğü yerinde denetimi, Bakanlık onayı, yetki belgesi teslimi ve HİB üyeliği.
«Başarılı bir sağlık turizmi acentesi olmak yalnızca izinleri tamamlamak değildir; yabancı hastaya ilk temas anından ülkesine döndükten 1 yıl sonrasına kadar kesintisiz güven hissettiren kurumsal bir ekosistem yaratmaktır.» — Sağlık Turizmi Radarı
Sıkça Sorulan Sorular
Sağlık turizmi acentesi kurmak için hekim veya sağlıkçı olmak gerekir mi?
Hayır. Şirket ortaklarının veya yöneticilerinin hekim ya da sağlık personeli olma zorunluluğu yoktur. Ancak aracı kuruluşun yetkili sağlık tesisleriyle protokol yapması ve personelin yabancı dil kriterini sağlaması şarttır.
TÜRSAB belgesi olmadan yalnızca internetten danışmanlık yapabilir miyim?
Kesinlikle hayır. Yabancı bir hastanın transferini, otelini organize etmek veya sağlık hizmetine aracılık etmek kanunen seyahat acentacılığı faaliyetidir. Belgesiz faaliyet kaçak acente suçudur ve ağır hapis/para cezalarına tabidir.
Yetki belgesi alma süreci ortalama ne kadar sürer?
Evrakların eksiksiz olması ve sağlık tesisi protokollerinin tamamlanmış olması halinde süreç ortalama 2.5 ila 3.5 ay arasında tamamlanmaktadır.
Acente yabancı hastadan doğrudan tedavi ücreti tahsil edebilir mi?
Tedavi ücretinin doğrudan yetkili sağlık kuruluşu tarafından hastaya fatura edilmesi esastır. Acente ise transfer, konaklama ve rehberlik hizmetlerini faturalandırır veya hastane ile yaptığı komisyon sözleşmesi üzerinden hak ediş faturası düzenler.
Acente yurt dışında kendi ofisini açabilir mi ve teşvik alır mı?
Evet. Sağlık Bakanlığı yetki belgesine sahip acentalar Londra, Berlin, Dubai gibi şehirlerde irtibat ofisi açtıklarında Ticaret Bakanlığı'ndan %60-70 oranında birim kira desteği alabilmektedir.
Yabancı dil belgelerinde hangi sınavlar geçerlidir?
ÖSYM tarafından yapılan YDS ve YÖKDİL (en az B düzeyi), TOEFL iBT (en az 96) veya üniversitelerin mütercim-tercümanlık lisans diplomaları geçerlidir. Kurs katılım sertifikaları kabul edilmez.
Acentenin web sitesinde hekimlerin ameliyat öncesi/sonrası fotoğrafları paylaşılabilir mi?
Türkiye'de yürürlükte olan Tababet Kanunu ve Reklam Kurulu kararları uyarınca yanıltıcı, talep yaratıcı veya ticari indirim vaat eden öncesi/sonrası görsellerin kullanımı yasaktır. Bilgilendirici ve bilimsel içerikler kullanılmalıdır.
Av. Elif Demir
Sağlık Hukuku & KVKK DanışmanıUluslararası Sağlık Turizmi Yönetmeliği, aracı kuruluş yetki belgeleri, sağlık hukuku, KVKK/GDPR uyumu ve sınır ötesi hasta veri transferi konularında uzmanlaşmış avukattır.